Altar Monumental y Recinto Sagrado (PROVIDENTIA / CONSECRATIO / ARA PACIS)
Representación arquitectónica de un ara o recinto de altar monumental romano, frecuentemente flanqueado por cuernos laterales (pulverini), puertas de doble hoja cerradas con paneles en relieve, guirnaldas festivas o fuego sagrado encendido en su parte superior. En las series conmemorativas de Augusto y Tiberio reproduce el recinto del Ara Providentiae en Roma; en las emisiones de consagración de los siglos II y III muestra un altar cuadrado encendido con águilas o inscripciones dedicatorias.
📖 Descripción del Motivo Iconográfico
Representación arquitectónica de un ara o recinto de altar monumental romano, frecuentemente flanqueado por cuernos laterales (pulverini), puertas de doble hoja cerradas con paneles en relieve, guirnaldas festivas o fuego sagrado encendido en su parte superior. En las series conmemorativas de Augusto y Tiberio reproduce el recinto del Ara Providentiae en Roma; en las emisiones de consagración de los siglos II y III muestra un altar cuadrado encendido con águilas o inscripciones dedicatorias.
🏛️ Historia, Propaganda y Curiosidades Numismáticas
El reverso con la leyenda PROVIDENT S C fue introducido por Tiberio en honor a Augusto divinizado, conmemorando el Altar de la Providencia Augusta erigido en el Campo de Marte. Es uno de los primeros tipos arquitectónicos masivos del bronce imperial y fue imitado incluso en talleres militares de las fronteras renana y danubiana. Más tarde, en el siglo III (bajo Claudio II, Quintilo y Tétrico), el altar encendido con la leyenda CONSECRATIO se convirtió en el símbolo por excelencia de la apoteosis imperial.
📜 Leyendas e Inscripciones más Habituales
PROVIDENT S C • ROM ET AVG (Altar de Lugdunum) • ARA PACIS S C • CONSECRATIO • DIVO PIO S C • FORTVNAE REDVCI • SALVS AVGVSTI (junto a serpiente).
👑 Emperadores y Personajes que lo Acuñaron
Augusto, Tiberio, Claudio, Nerón, Vespasiano, Domiciano, Adriano, Antonino Pío, Marco Aurelio, Septimio Severo, Maximino, Claudio II El Gótico, Tétrico I, Probo.
⚒️ Cecas de Acuñación y Marcas de Taller (Exergo)
Roma (marca S C en campo o exergo), Lugdunum (Lyon, famosa por el gran Altar de Roma y Augusto de las Tres Galias), Tarraco, Antioquía, Cízico (Kyzikos) y Mediolanum.
🏛️ Monedas en la Colección con este Reverso o sus Inscripciones (18)
Presente en 18 monedas de la colección: R1 - As de Augusto (PROVIDENT S C), R8 - Sestercio de Antonino Pío (TRIB POT COS PIETAS S C), R12 - Denario de Pértinax (PROVID DEOR COS II), R14 - Denario de Septimio Severo (VOTA SVSCEPTA XX), R40 - Antoniniano de Tétrico I (SALVS AVGG), R42 - Antoniniano de Probo (FELICITAS AVG -/A//XXI), R43 - Antoniniano de Probo (FELICITAS AVG N -/-//XXI), R64 - AE3 de Constantino Magno (PROVIDENTIAE AVGG), R79 - Nummus de Crispo (PROVIDENTIAE CAESS), R91 - Nummus de Constantino hijo (PROVIDENTIAE CAESS), R92 - Follis de Constantino hijo (VICTORIAE LAET PRINC PERP), R146 - Denario de Geta (PROVID DEORVM), R153 - Sestercio de Alejandro Severo (PROVIDENTIA AVG S C), R155 - Antoniniano de Filipo I (ROMAE AETERNAE), R205 - Sestercio de Marco Aurelio (SALVTI AVG COS III S C), R207 - Sestercio de Maximino (SALVS AVGVSTI S C), R208 - Sestercio de Maximino (SALVS AVGVSTI S C), P39 - AE de Kyzikos (ϹΤΡΑ ΚΑ ΒΑϹΙΛΕΩϹ ΚΥΖΙΚΗ/ΝΩ /).